Bazı analistler, Bitcoin’in doğası gereği merkeziyetsiz yapısına dikkat çekiyor!
Altının aksine, ETF’lerin varlığından bağımsız olarak Bitcoin’in uzun vadede kontrol edilemeyeceğini savunuyorlar.
Kripto para yatırımcıları ilk Bitcoin ETF’lerinin (Exchange Traded Funds) onayını iyimserlikle beklerken, bunların piyasa üzerindeki olası etkisine ilişkin görüşler derin biçimde bölünmüş durumda.
Bazıları ETF’leri Bitcoin’in kitlesel benimsenmesi için kritik bir adım olarak görürken, diğerleri bunları kripto paranın merkeziyetsiz ilkesine yönelik bir tehdit olarak değerlendiriyor.
Bitcoin, yaratıldığı günden bu yana her zaman merkeziyetsiz bir para birimi, hükümetler tarafından kontrol edilen geleneksel para birimlerine karşı bir sığınak olarak övüldü.
Ancak ETF’lerin devreye girmesiyle birlikte, birçok kişi para biriminin geleneksel finans kurumları tarafından ele geçirilebileceğinden korkuyor.
ETF’lerin Tarihi ve Tartışmaları
Tarihsel olarak ETF’ler, çeşitli varlık sınıflarına erişimi demokratikleştiren araçlar olmuştur. Borsada işlem gören bir ürünün, yani ETP’nin ilk versiyonu, 1961’de kapalı uçlu bir yatırım fonu olarak ortaya çıktı.
1983’te erişim alanını daha geniş bir yatırımcı kitlesine açtı ve 1986’da Toronto Menkul Kıymetler Borsası’nda listelendikten sonra Amerika Birleşik Devletleri Borsası’nda da yer edindi.
Bununla birlikte, ilk fiziksel altın ETF’i olan Gold Bullion Securities’in Mart 2003’te listelenmesiyle, ETF’lere ilişkin tartışmalar gün yüzüne çıktı.
Finans devlerinin ETF’ler aracılığıyla değerli metallerin fiyatını manipüle ediyor olabileceğine dair şüpheler ortaya çıktı.
Bu tartışmanın merkezinde, ETF’lerin şirketlerin türev ürünlerdeki büyük pozisyonlarını korumasına yardımcı olmak için kurgusal paylar kullanabileceği fikri vardı.
Dikkat çeken bir örnek 2020’de yaşandı; JPMorgan, ABD Adalet Bakanlığı tarafından açılan bir davayı sonlandırmak için tazminat ödedi.
Banka, 2008 ile 2016 yılları arasında değerli metal vadeli işlem sözleşmelerini manipüle etmekle suçlandı. Bu durum, ETF’lerin piyasayı manipüle etmek için araç olarak kullanılabileceği yönündeki eleştirileri artırdı.
Bitcoin ve ETF’ler: tartışmalı bir kombinasyon
Şimdi soru, sıradaki kurbanın Bitcoin olup olmayacağı. Bu haftanın başında, piyasadaki en popüler cüzdanlardan birini üreten Trezor şirketinin Bitcoin analisti Josef Tetek, ETF’lerin Bitcoin’i itibari paraya “dönüştürebileceğini” savunarak endişesini dile getirdi.
ETF’lerin devreye girmesiyle Bitcoin fiyatının kısa vadede yükselebileceğine inanıyor, ancak uzun vadeli etkinin zararlı olabileceğini düşünüyor.
“Bitcoin ETF’i, Bitcoin’in benimsenmesinin başına gelebilecek en kötü şeylerden biri. Gerçek kullanımı (ister değişim aracı ister değer saklama aracı olarak) temelsiz fiyat spekülasyonuyla değiştirerek öz saklamaya yönelik bir saldırıdır.”
ETF’ler borsalardan çok daha kötüdür; çünkü en azından borsalarda bankaya hücum etkisi yaratabilir, ödeme güçlerini test edebiliriz ve eğer kâğıt üzerinde bir bitcoin Ponzi düzeni işlettikleri ortaya çıkarsa, FTX, BlockFi vb. gibi fazla büyümeden önce iflas ederler.”
Josef’in görüşü Twitter (X) üzerindeki başkaları tarafından da paylaşıldı; bir kullanıcı, bir Bitcoin ETF’inin Blackrock gibi kuruluşların başkalarının parasıyla büyük miktarlarda Bitcoin satın almasına ve kontrol etmesine olanak tanıyacağını savundu.
“Spot Bitcoin ETF’i kötü bir fikir olurdu; çünkü BlackRock’ın başkalarının dolarlarıyla satın alınan Bitcoin’leri edinmesine ve kontrol etmesine izin verirdi” dedi.
“Hak etmedikleri bir ‘masada yerleri’ olacak. Bunun sıradan insanlar için ne kadar kötü olacağı hakkında hiçbir fikriniz olmadığını düşünüyorum. Bay Fink’in bizim masamızda oturmasını istemiyoruz.”
Asıl büyük soru, Bitcoin’in gerçekten diğer varlıklar gibi manipüle edilip edilemeyeceği. Bazıları ETF’lerin fiyat oluşumunu etkilemek için kullanılabileceğine inanırken, diğerleri bunun tersini düşünüyor.
Bazı analistler, Bitcoin’in doğası gereği merkeziyetsiz yapısını vurgulayarak, altının aksine ETF’lerin varlığından bağımsız olarak Bitcoin’in uzun vadede kontrol edilemeyeceğini savunuyor.
Sonuç olarak, Bitcoin ETF’lerinin ortaya çıkışı, kitlesel benimseme ile Bitcoin’in merkeziyetsiz doğasının korunması arasındaki gerilime ilişkin tartışmayı kesinlikle yeniden alevlendiriyor.
Bu ürünler piyasada daha yaygın hale geldikçe, kripto para topluluğunun artıları ve eksileri dikkatle değerlendirmesi gerektiği açık.
